Tapu
Kaçak Yapı (İmar) Para Cezası 2026
Kaçak yapı cezasının tek sabit tutarı yoktur; 3194 sK md.42'ye göre formülle hesaplanır: yapının sınıf/grubuna göre m² baz tutar × aykırı alan + ağırlaştırıcı oranlar (ruhsatsız yapıda +%180) + arsanın emlak vergisi değeri üzerinden ek ceza. Ceza bin TL'den az olamaz ve tekrarda bir kat artırılır.
- Hesap m² × baz + oran
- Ruhsatsız yapı +%180
- Ayrıca Emlak değeri ek ceza
- Dayanak 3194 sK md.42
Nasıl hesaplanır? (3194 sK md.42)
- Çekirdek ceza: yapı sınıf/grubuna göre m² baz tutar (I. sınıf 3-5 TL … V. sınıf 38-63 TL; her yıl YDO ile artar) × aykırı alan (m²).
- Ağırlaştırıcı oranlar: aykırılığın niteliğine göre çekirdek cezaya eklenir; birden fazlası birikir.
- Ek ceza: arsanın emlak vergisi asgari m² değeri × alan.
Ağırlaştırıcı oranlar (birikir)
| Durum | İlave |
|---|---|
| Ruhsatsız yapı | +%180 |
| Can ve mal emniyetini tehdit | +%100 |
| Yapılaşmaya yasak alanda | +%80 |
| Kamuya / başkasına ait parselde | +%40 / +%60 |
| Hisseli parselde muvafakatsiz | +%30 |
| Kullanılan tamamlanmış yapı | +%20 |
Ceza ödenmesi yapıyı yasal hâle getirmez; aykırılık giderilmezse yıkım gündeme gelebilir. Ruhsat süreci için Yapı Ruhsatı, imar barışı durumu için Yapı Kayıt Belgesi sayfasına bakın.
Sık sorulan sorular
Kaçak yapı cezası 2026'da ne kadar?
Tek bir sabit tutar yoktur; ceza 3194 sayılı Kanunun 42. maddesine göre hesaplanır. Çekirdek ceza, yapının sınıf ve grubuna göre belirlenen metrekare başına baz tutar ile aykırı alanın (m²) çarpımıdır. Bu tutara, aykırılığın niteliğine göre ağırlaştırıcı oranlar (örneğin ruhsatsız yapıda %180) eklenir ve ayrıca arsanın emlak vergisine esas değeri üzerinden ek ceza verilir. Ceza bin TL'den az olamaz.
Kaçak yapı cezası nasıl hesaplanır?
Önce yapının sınıf/grubuna göre metrekare baz tutarı belirlenir (I. sınıfta 3-5 TL, V. sınıfta 38-63 TL bandında; bu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla artar) ve aykırı alanla çarpılır. Sonra ağırlaştırıcı sebeplerin oranları bu çekirdek cezaya eklenir; birden fazla sebep varsa oranlar birikir. Son olarak arsanın emlak vergisi asgari m² değeri × alan kadar ek ceza eklenir.
Ruhsatsız yapıda ceza ne kadar artar?
Ruhsat alınmadan yapılan yapılarda çekirdek cezaya %180 oranında ilave uygulanır; bu, madde 42'deki en yüksek ağırlaştırıcı oranlardan biridir. Ayrıca can ve mal güvenliğini tehdit (+%100), yapılaşmaya yasak alan (+%80) gibi başka sebepler de varsa oranlar toplanarak ceza katlanır.
Kaçak yapı cezasını ödeyince yapı yasal olur mu?
Hayır. İmar para cezası, aykırılığın yaptırımıdır; ödenmesi yapıyı yasal hâle getirmez. Ruhsata aykırılık giderilmez veya ruhsat alınmazsa yapının yıkımına da karar verilebilir. Ayrıca aynı yapıda tekrar aykırılık tespit edilirse ceza bir kat artırılır.
İmar barışı (yapı kayıt belgesi) hâlâ mümkün mü?
İmar barışı kapsamında yapı kayıt belgesi başvuru süresi 2018'de sona ermiştir; genel bir başvuru imkânı bulunmamaktadır. Mevcut durum ve olası düzenlemeler için Yapı Kayıt Belgesi sayfasına bakabilirsiniz. Ruhsat ve iskân süreci için ilgili sayfalarımız vardır.
Kaynak: 3194 sayılı İmar Kanunu md.42 (baz m² tutarları VUK md.298 yeniden değerlemeyle yıllık artar) →
Geçerlilik: itibarıyla
Son güncelleme:
Bağlayıcı tutar, başvuru anında kurum sisteminde görünen tutardır. Bu site resmî bir kuruma ait değildir. Bilgiler resmî kaynaklardan derlenmiştir.
İlgili işlemler
- Yapı Ruhsatı (İnşaat Ruhsatı)Yapı ruhsatı 2026: belediye/il özel idaresi düzenler, 30 günde. Bina inşaat harcı (m² band) + imar harçları + yapı denetim %1,25-1,75. Belgeler, kim öder.
- Yapı Kayıt Belgesi (İmar Barışı)Yapı kayıt belgesi (imar barışı) 2026 durumu: başvuru 31.10.2018'de sona erdi, yeni başvuru yok. 7579 sK sadece Hazine taşınmazı satın alma süresini uzattı. Resmî kaynaklı.
- İskan (Yapı Kullanma İzni) Harcı 2026İskan harcı 2026: yapı kullanma izni harcı konut 0,09 TL/m², işyeri 0,11 (2464 sK, sembolik). Asıl maliyet belediye belge ücreti (değişken) + yapı denetim + EKB. 120 m² örnek.
- Tapu Harcı2026 tapu harcı: satış bedelinin %4'ü (alıcı %2 + satıcı %2) + 2.227 TL döner sermaye. Satış bedelinize göre hesaplayın; matrah ve ödeme. Resmî kaynaklı.