Sözlük · Mali
Nispi ve Maktu Harç nedir?
Maktu harç sabit tutardır; nispi harç bir değere oran uygulanarak hesaplanır.
Açıklama
Harçlar hesaplanma biçimine göre ikiye ayrılır. Maktu harç, işlem için kanunla belirlenmiş sabit bir tutardır ve işlemin değerine bağlı değildir (ör. pasaport harcı, kimlik değişikliği). Nispi harç ise bir matrah üzerinden oran uygulanarak bulunur (ör. tapu satışında binde 20, ipotekte binde 4,55). Maktu harçlar her yıl YDO ile güncellenir; nispi oranlar kanunla değişir.
Maktu harçlar her yıl 1 Ocak'ta yeniden değerleme oranıyla otomatik artar. Nispi harçlarda tutar işlem değerine bağlı olduğu için matrahın doğru belirlenmesi önemlidir; matrah, çoğu tapu işleminde emlak vergisi değerinin altına inemez.
Örnek
Pasaport harcı maktudur (süreye göre sabit tutar); tapu satış harcı nispidir (bedelin %4'ü).
Sık karıştırılan terimler
- Nispi ve Maktu Harç vs Değerli kâğıt
- Maktu harç sabit tutarlı bir harçtır (hizmetin bedeli); değerli kâğıt ise belgenin fiziki bedelidir. İkisi de sabittir ve her yıl güncellenir, ancak ayrı kalemlerdir.
Nerede karşınıza çıkar?
Bu terim şu işlemin maliyetini etkiler; kalem kalem tutar için:
Sık sorulan sorular
Maktu harç mı nispi harç mı her yıl artar?
Maktu harçlar her yıl 1 Ocak'ta yeniden değerleme oranıyla artar. Nispi harç oranları sabittir; ödenen tutar yalnızca işlem değeri (matrah) yükseldikçe artar.
Bir işlemde hem maktu hem nispi harç olur mu?
Olabilir. Bir işlemde nispi harcın yanında maktu bir başvuru/işlem harcı ve değerli kâğıt bedeli birlikte çıkabilir.
İlgili terimler
Tanımlar genel bilgilendirme amaçlıdır ve resmî mevzuattaki kullanıma dayanır. Bağlayıcı hüküm ve tutarlar için ilgili kurumun kaynağı esastır. Tüm terimler: Sözlük.
Güncelleme: