Sözlük · Mali
Harç (Maktu ve Nispi) nedir?
Devletin sunduğu belirli bir hizmet veya işlem karşılığında alınan mali yükümlülüktür.
Açıklama
Harç, resmî bir işlemin (tapu devri, pasaport, noter işlemi, ehliyet vb.) karşılığında devlete ödenen bedeldir. İki türü vardır: maktu harç sabit bir tutardır (ör. pasaport harcı), nispi harç ise bir değere oranla hesaplanır (ör. tapu satış harcı %4). Maktu harçlar her yıl yeniden değerleme oranıyla artırılır; nispi harç oranları kanunla belirlenir.
Harçlar 492 sayılı Harçlar Kanunu'na göre alınır; kanuna ekli tarifeler her işlemin harcını belirler. Bazı işlemler harçtan istisnadır (ör. kanuni süresinde ilk kez alınan T.C. kimlik kartı). Harç ödenmeden ilgili işlem kural olarak yapılamaz.
Örnek
Pasaport harcı maktudur (süreye göre sabit); tapu satış harcı nispidir (satış bedelinin %4'ü).
Sık karıştırılan terimler
- Harç (Maktu ve Nispi) vs Vergi
- Harç belirli bir kamu hizmeti karşılığında; vergi ise doğrudan bir hizmet karşılığı olmadan alınır.
- Harç (Maktu ve Nispi) vs Değerli kâğıt
- Harç hizmetin bedeli; değerli kâğıt ise belgenin (defter, kart) fiziki bedelidir. İkisi ayrı ayrı ödenebilir.
Nerede karşınıza çıkar?
Bu terim şu işlemin maliyetini etkiler; kalem kalem tutar için:
Sık sorulan sorular
Harç ile vergi arasındaki fark nedir?
Harç belirli bir kamu hizmeti karşılığında (tapu, pasaport, noter) alınır; vergi ise doğrudan bir hizmet karşılığı olmadan, gelir veya işlem üzerinden alınır.
Maktu harçlar her yıl neden artar?
Maktu (sabit) harçlar, her yıl 1 Ocak'ta yeniden değerleme oranı (YDO) kadar artırılır. 2026 için YDO %18,95'tir.
İlgili terimler
Tanımlar genel bilgilendirme amaçlıdır ve resmî mevzuattaki kullanıma dayanır. Bağlayıcı hüküm ve tutarlar için ilgili kurumun kaynağı esastır. Tüm terimler: Sözlük.
Güncelleme: